Stuitligging: hoe kan het de bevalling van je baby beïnvloeden?

Naarmate je dichterbij je uitgerekende datum komt, kan je baby aanvoelen dat zijn of haar grote entree nadert en met het hoofdje naar beneden draaien in je baarmoeder, klaar voor de geboorte. Soms kan je baby echter andere ideeën hebben, en met de billen of de voetjes naar beneden gaan liggen. Dit heet een stuitligging. Lees verder om meer te weten over hoe je arts of vroedvrouw de ligging van je baby nakijkt, welke opties je hebt bij een stuitligging, en wat een stuitligging kan veroorzaken. 

Wat is een stuitligging? 

Tijdens je zwangerschap heeft je baby waarschijnlijk iedere gelegenheid aangegrepen om je te laten weten dat ze er zijn met talloze salto's en trappen in je buik. Het is natuurlijk dat je baby verschillende houdingen aanneemt in je baarmoeder. Tussen de 32 en 36 weken van je zwangerschap gaat je baby waarschijnlijk met het hoofdje naar beneden liggen, klaar voor de geboorte. 

Wil je de voortgang van je zwangerschap en baby weten? Volg onze zwangerschapskalender om je zwangerschap bij te houden.

Er is een kleine kans – maar 3 tot 4 procent – dat je baby niet met het hoofdje naar beneden draait tegen de tijd dat je uitgerekend bent. Dit heet een stuitligging. De kans op een stuitligging is hoger als je nog niet voldragen bent of vroegtijdig bevalt. 

Soorten geboorteposities

Er zijn verschillende soorten posities, waaronder stuitliggingen, die je baby kan aannemen voor de geboorte: 

• Onvolkomen stuitligging. Je baby ligt met de billetjes naar beneden en de beentjes omhoog. Dit is het meest voorkomende soort stuitligging. 

• Volkomen stuitligging. De voetjes van je baby wijzen mee naar beneden, met gebogen heupen en knieën, alsof ze in kleermakerszit zitten.

• Half onvolkomen stuitligging. De voetjes van je baby wijzen naar beneden met één heup of been gebogen. 

• Schouderpresentatie of dwarse ligging. Dit is een soort stuitligging waar je baby zich horizontaal in de baarmoeder bevindt. Weinig baby's blijven zo tijdens de bevalling. 

• Voetligging. Eén of beide van de voetjes van je baby wijzen naar beneden. 

• Achterhoofdsligging. Je baby bevindt zich in de normale ligging voor de geboorte. Het hoofdje ligt naar beneden en het gezichtje kijkt naar je rug. 

• Aangezichtsligging. Soms ligt je baby met het hoofdje naar beneden, maar met het gezichtje naar je buik gedraaid. Als dit vroeg in de bevalling gebeurt, kan je baby vanzelf naar achter draaien, of, als je al verder in de bevalling bent, kan je arts of vroedvrouw besluiten om de baby te helpen draaien. Als dit niet lukt kan je baby nog altijd vaginaal ter wereld komen, maar de bevalling kan langer duren en pijnlijker zijn. 

Oorzaken

De oorzaak van een stuitligging is niet altijd duidelijk, maar het kan vaker voorkomen als: 

• Je al eerder zwanger bent geweest

• Je zwanger bent van een tweeling (lees meer over tweelingen in stuitligging) 

• De baarmoeder meer of minder vruchtwater heeft dan normaal 

• De baarmoeder een abnormale vorm of abnormale gezwellen heeft, zoals vleesbomen 

• Je last hebt van placenta previa, waar de placenta de baarmoederhals bedekt. 

Je zorgverlener weet waarschijnlijk al of één van deze factoren invloed heeft op jouw situatie, maar je kan het altijd nog eens vermelden om zeker te zijn. 

Diagnose van een stuitligging 

Tijdens één van je laatste prenatale onderzoeken controleert je zorgverlener of alles zoals gepland verloopt. Ze kijken dan of je baby in de juiste positie, met het hoofdje naar beneden, ligt. Als je zorgverlener een stuitligging vermoedt, dan kunnen ze ter bevestiging een echografie aanbevelen. 

Kan een baby in stuitligging gedraaid worden? 

Als je baby stuit ligt, dan kan je zorgverlener ervoor kiezen om je baby te draaien zodat je vaginaal kunt bevallen als dit voor jou is weggelegd. Het kan ook zijn dat je zorgverlener een keizersnede aanraadt als dit veiliger is. Weet dat je baby zich nog altijd kan draaien in aanloop naar de bevallingsdatum, dus je zorgverlener kan ook aanraden om te wachten en kijken wat er gebeurt. 

Als je 37 weken of langer zwanger bent, kan je zorgverlener aanbevelen om je baby te draaien middels een proces dat externe cefalische versie, of ECV, heet. Bij ECV plaatst je zorgverlener zijn of haar handen op je buik en oefent stevige druk uit om je baby te draaien. Deze procedure wordt meestal in de buurt van de verloskamer gedaan. Het kan zijn dat je een epidurale blokker toegediend krijgt tegen de pijn. 

Een ECV werkt in ongeveer 50 procent van de gevallen en er is een klein risico op complicaties. Je baby en jij worden nauwgezet gevolgd voor, tijdens, en na de procedure om zeker te zijn dat het met jullie beiden goed gaat. Indien de ECV-procedure succesvol is kan je vaginaal bevallen van je baby, zolang er geen andere hindernissen zijn. 

Bevallingsopties voor een stuitligging

Bij een stuitligging liggen de risico's van een vaginale bevalling een stuk hoger dan bij een keizersnede. Risico's zijn onder andere dat de navelstreng de bloedtoevoer naar je baby afsnijdt, of dat zijn schouders vast komen te zitten. Daarom kan je zorgverlener, in bepaalde gevallen, een keizersnede aanraden. 

Het kan zijn dat het ervaringsniveau van je zorgverlener bij het leveren van stuitbaby's het gesprek informeert rond wat goed is voor jouw situatie. Uiteindelijk zal je zorgverlener altijd de beste methode voor jou en jouw baby aanraden gebaseerd op jouw persoonlijke situatie. 

Tweelingen en stuitliggingen

Het is mogelijk om vaginaal van een tweeling te bevallen indien de eerste baby - de lagergelegen tweeling - correct is gepositioneerd met het hoofdje naar beneden. Op voorwaarde natuurlijk dat de tweelingzwangerschap verder vlot verloopt en er geen complicaties zijn. 

Als de tweede tweeling stuit ligt, kan de zorgverlener een ECV-procedure uitvoeren om deze baby naar de correcte geboortepositie te draaien voor een vaginale bevalling. 

Als de eerste tweeling (de lagergelegen) stuit ligt, kan de zorgverlener een keizersnede aanraden. Drie- of meerlingen zullen meestal een keizersnede betekenen. 

Hoewel je waarschijnlijk weinig behoefte hebt aan de stress van een stuitbaby zo vlak voor je bevalling, onthoud dat je zorgverlener dit allemaal eerder heeft gezien en weet hoe jouw baby veilig ter wereld te brengen. Voordat je het weet breng je jouw pasgeboren baby'tje mee naar huis, sla je luiers in, moet je 's nachts opstaan om de borst te geven, en ga je helemaal op in hoe jouw kleintje groeit.