De bevalling wordt door zwangerschapsboeken en zwangerschapsgym in drie delen ingedeeld: ontsluiting, persen en nageboorte. Maar elke vrouw ervaart het weer anders. Als je voor het eerst moeder wordt, duurt de bevalling gemiddeld 14 uur. Maar voor veel vrouwen duurt het proces meer dan 20 uur. En voor een paar gelukkigen onder ons duurt het veel korter. Een volgende bevalling duurt gemiddeld 8 uur. Beginfase/ontsluiting Het eerste deel van een bevalling, de ontsluiting, resulteert in een volledige ontsluiting van 10 cm. De ontsluiting is onder te verdelen in de beginfase, de middenfase en de overgangsfase. Wat gebeurt er? In de beginfase kun je waarschijnlijk nog lekker rondlopen in huis, een wandelingetje maken, tv kijken, in bad gaan of zelfs een dutje doen. In deze fase wordt de baarmoedermond klaargemaakt voor de bevalling. Hij verweekt en de ontsluiting wordt ongeveer 5 cm. Hoe lang duurt het? Deze fase kan 12 tot 14 uur duren. Het duurt vaak aanzienlijk korter vanaf een tweede bevalling. Hoe voelt het? Deze weeën zijn regelmatig en intens. Ze zijn veel pijnlijker dan de zogenaamde Braxton Hicks-contracties (‘harde buiken’). Soms zijn de weeën in deze fase van de bevalling zeer pijnlijk en bieden ze maar weinig voortgang. Maak je geen zorgen. Elke vrouw heeft haar eigen ritme en tempo bij de bevalling. Er zijn ook vrouwen die deze beginfase niet eens opmerken en direct naar de middenfase van de ontsluiting gaan. Middenfase/ontsluiting Wat gebeurt er? In de middenfase worden je weeën waarschijnlijk steeds heftiger en frequenter. Als je in het ziekenhuis wilt bevallen, kun je daar nu beter naar toe gaan. In deze fase gaat de baarmoedermond steeds verder verweken en ontsluiten. De ontsluiting wordt ongeveer 8 cm. De weeën komen regelmatiger. Ze komen nu elke 3 of 4 minuten en ze duren 40 tot 60 seconden. Ze worden steeds intenser. Hoe lang duurt het? Deze fase kan een paar minuten, maar ook uren duren. Het varieert sterk per vrouw. Als je vliezen nog niet gebroken zijn, kan je verloskundige besluiten deze nu te breken. Hoe voelt het? Als je pijnbestrijding wou, heb je waarschijnlijk nu een ruggenprik gekregen. Je voelt dan druk, geen pijn, in je bekkengebied. En je moet liggen. Beval je zonder pijnbestrijding? Dan begint nu het echte werk van de bevalling. Ademoefeningen en ontspanningstechnieken zijn op dit moment essentieel. Ook heb je een goede bevallingspartner nodig. Je kunt van houding veranderen en door de kamer lopen als je dat wilt en als de baby de bevalling goed verdraagt. De zwaartekracht werkt dan mee aan de bevalling. Dit is een goed moment om een warme douche of een warm bad te nemen. Warm water verzacht de pijn van de bevalling. Soms gaat een vrouw lekker in een warm bad liggen als de ontsluiting 5 of 6 centimeter is. Ze kan dan ontspannen en al een uur later volledige ontsluiting hebben. Overgangsfase/ontsluiting Wat gebeurt er? Tijdens de overgangsfase gaat de ontsluiting van 8 naar 10 cm. Dit gebeurt met gemiddeld een centimeter per kwartier. Weeën duren gemiddeld 1 tot 1,5 minuut en komen om de 2 tot 3 minuten. Hoe lang duurt het? Gelukkig duurt deze fase veel korter dan de eerste twee. Het duurt ongeveer een kwartier tot twee uur. Hoe voelt het? Zelfs als je een ruggenprik gekregen hebt, voel je nu veel meer druk. Als je zonder pijnbestrijding bevalt, is dit het meest zintuiglijke deel van de bevalling. De weeën zijn heftig en volgen elkaar snel op. Ook kan je symptomen krijgen als beven, bibberen en misselijkheid. Veel vrouwen vertellen dat deze fase zo intens is, dat ze het gevoel hebben dat ze buiten hun eigen lichaam staan. Persen Zodra je 10 centimeter ontsluiting hebt, begint het persen: je baby ter wereld brengen. Wat gebeurt er? Je baby wordt geboren door hem door het geboortekanaal ‘uit te drijven’. Dat is een heftige ervaring. Je voelt de weeën en je hebt vaak een onvrijwillige dwang om te persen. Met een ruggenprik heb je misschien aanwijzingen nodig wanneer je moet persen. Hier spelen je verloskundige en bevallingspartner een cruciale rol. Hoe lang duurt het? De fase van het persen kan minuten (bij tweede of latere kinderen) tot meer dan drie uur duren. Deze fase wordt gekarakteriseerd door weeën die iedere 2 tot 5 minuten komen en ongeveer 60 tot 90 seconden duren. Hoe voelt het? Zelfs als je een ruggenprik gehad hebt, kun je een overweldigende persdrang voelen. Je verloskundige coacht je tijdens het persen. Ze vertelt je wanneer je moet persen en wanneer je je in moet houden. Je zult een aantal intense sensaties ervaren. Deze kunnen variëren van beven en misselijkheid tot een grote opluchting dat het einde eindelijk in zicht is. En hoe je ook bevalt: het blijft een prachtig moment als je baby je lichaam verlaat en in je armen wordt gelegd. Nageboorte Wat gebeurt er? In het laatste deel wordt de placenta geboren. Nadat de baby geboren is, komen de weeën na een paar minuten weer terug. Ze komen dan met tussenpozen van 5 minuten en zijn veel minder intensief. Door deze weeën komt de placenta los van de baarmoederwand. Je kunt dan de placenta en de aangehechte vliezen volledig naar buiten persen. De gynaecoloog of verloskundige onderzoekt de placenta om te zien of deze intact is. Ook controleren ze of je baarmoeder goed samentrekt om het bloeden te stoppen van de plek waar de placenta van de wand is losgekomen. Hoe lang duurt het? De nageboorte duurt meestal 5 tot 30 minuten. In het daaropvolgende uur, of terwijl op de placenta gewacht wordt, observeert de gynaecoloog of verloskundige je. Ook word je eventueel gehecht om het uitscheuren of de knip te herstellen. Hoe voelt het? Je bent nu waarschijnlijk alleen maar met je baby bezig. Je zult amper merken wat er rond je vagina gebeurt. Je merkt zeker weinig als je een ruggenprik hebt gehad. Je kunt wel even gaan bibberen door de adrenaline en de aanpassingen van je lichaam direct na de geboorte. Van sommige moeders weten we dat ze totaal verrast worden door de sterke en frequente napijnen. Deze voelen als weeën en volgen na de geboorte van een tweede of een volgende baby. Ze kunnen nog een paar dagen komen en gaan. Je voelt ze het sterkst in de eerste dagen na de geboorte. Als je er echt last van hebt, kun je je huisarts om pijnstillers vragen. Maar al deze zorgen verbleken bij de baby die je eindelijk in je armen houdt.
