Hartelijk welkom nieuwe ouders! Als kinderarts weet ik dat de meeste nieuwe ouders heel veel vragen hebben. Maar maak je geen zorgen. Je zult al snel antwoord krijgen op al je vragen en vertrouwder raken met je nieuwe rol. Tot het zover is, kan je met behulp van deze site te weten komen wat je in de ontwikkeling van je baby kunt verwachten. Je hoeft alleen maar de leeftijd van je baby aan te klikken om te ontdekken wat er in deze fase allemaal gebeurt.

Zoek dit symbool op voor een vooruitblik op wat er nog komen gaat:

Pasgeboren
3 weken
2 maanden
4 maanden
6 maanden
9 maanden
1 jaar
18 maanden
2 jaar
3 jaar

Pasgeboren

Je kleintje is geboren en je bent ouder geworden. Het lijkt misschien allemaal wat overweldigend, maar je baby is niet zo kwetsbaar en hulpeloos als je misschien denkt. Hij kan al heel veel en hij zal je helpen een goede ouder te worden door je signalen te geven die duidelijk maken wat hij nodig heeft. Zijn belangrijkste behoeften zijn eten, slapen en troost. Als je borstvoeding geeft, krijgt hij melk die precies is afgestemd op zijn behoeften.

De zorg voor je baby en voor jezelf (vooral voor mama) en de aanpassing aan je nieuwe rol als ouder, vragen in deze eerste paar weken al je energie. Jij en je baby zullen elkaar in deze periode beter leren kennen. Pasgeboren baby's spelen nog niet, maar ze vinden het leuk om de wereld te onderzoeken met hun ogen, hun oren en hun lijfje. Neem de tijd om tegen hem te praten als hij alert is. Hij kent je stem nog uit de tijd dat hij in de baarmoeder zat. Zowel de stem van mama als die van papa stellen hem gerust. Hij kan niet verder zien dan 20 tot 25 centimeter. Dit is ongeveer de afstand van zijn ogen tot je gezicht als je hem in je armen houdt. Als je hem goed aankijkt terwijl je hem vasthoudt, zal hij naar jou kijken als je hem knuffelt en tegen hem praat en zingt.

Vooruitblik: De eerste paar weken zullen veel van je eisen. Besteed je tijd aan de zorg voor je baby en voor jezelf en probeer elkaar beter te leren kennen. Na ongeveer 3 weken zal je zien dat jullie al snel aan elkaar beginnen te wennen.

3 weken

Je bent nu waarschijnlijk te moe om op te merken hoeveel jij en je baby al hebben geleerd en hoe jullie allebei zijn gegroeid en veranderd. Na zo'n 3 weken heb je misschien al iets van een ritme of patroon ontwikkeld en weet je vast al een beetje hoe je de behoeften van je baby voor kunt zijn. Dit kan een moeilijke tijd zijn voor een gezin. Een baby van 3 weken lijkt wel haast grenzeloos veeleisend. In deze fase zijn de meeste nieuwe ouders uitgeput en vragen ze zich af of ze ooit weer een moment voor zichzelf zullen hebben. Maak je geen zorgen, dat komt wel weer. Binnenkort wordt het allemaal wat gemakkelijker.

Baby's hebben, net als volwassenen, hun eigen temperament. Op deze leeftijd hebben sommige baby's meer regelmaat in hun eet- en slaappatronen dan andere baby's. In dit stadium is het het beste om je aan te passen aan het schema van je kind. Hij moet nog steeds zeer regelmatig, gedurende het hele etmaal eten.

Bij een leeftijd van 3 weken:
* heeft je baby al een iets voorspelbaarder slaap- en eetpatroon dan vlak na zijn geboorte. Je hebt waarschijnlijk al manieren geleerd om zijn behoeften te begrijpen en te vervullen en om hem te troosten en verzorgen.
* is je baby vaker alert. Hij kan al een uur of langer wakker zijn. Na een voeding of een badje, zal je zien dat hij je gezicht bestudeert en kijkt hoe je praat. Hij zal rustiger worden als hij je stem hoort.
* maakt je baby één of twee geluidjes om te laten zien hoe enthousiast hij is als je tegen hem praat. Deze kleine kreetjes zijn het begin van taal. Zorg dat je naar hem luistert en antwoord geeft.
* kan je baby aan het eind van de dag wat onrustiger zijn. Dit lijkt misschien geen echte vooruitgang, maar dat is het wel. Het zenuwstelsel van je baby ontwikkelt zich en de wereld wordt steeds interessanter voor hem. Hij moet deze spannende ervaringen aan het eind van de dag afreageren.
* heeft je baby meer controle over zijn hoofd. Hij lijkt misschien niet meer zo heel erg kwetsbaar, maar hij heeft nog altijd veel ondersteuning nodig als je hem vasthoudt.
* heeft je baby meer kracht in zijn bovenlichaam. Als je hem op zijn buikje legt, kan hij zijn hoofd al optillen.
* kijkt je baby naar zijn eigen hand als hij die voor zijn gezicht beweegt. Hij heeft niet veel controle over zijn handen, maar wel over zijn ogen en hij kan de voorwerpen in zijn naaste omgeving bestuderen.
* slaapt je baby 3 tot 4 uur aan één stuk. Als hij veel langer slaapt, moet je hem tussendoor wakker maken voor een voeding.

Vooruitblik: Het echte plezier van het ouderschap gaat binnenkort beginnen, als je baby voor het eerst naar je lacht en tegen je brabbelt, en je zo laat weten dat hij je waardeert en van je houdt.

2 maanden

Bij een leeftijd van twee maanden kan je baby soms nog een raadsel voor je zijn, maar zijn slaap- en eetgewoonten worden iets voorspelbaarder. Je baby zal tegen het einde van de dag onrustiger worden en meer huilen. Als je moe bent, kan dat stressvol zijn. Als het je teveel wordt, vraag je partner of een andere vertrouwde persoon dan om je te helpen.

Dit is het moment om goed te kijken welke kleur ogen je baby uiteindelijk zal krijgen. Hij kan, nu hij een maand of twee is, al een stuk molliger zijn. Hij kan zelfs een onderkinnetje en huidplooien in zijn beentjes krijgen. Dit zijn kenmerken van een gezonde weldoorvoede baby. Je zult misschien ook zien dat je baby:

* kreetjes slaakt, met name als je tegen hem praat.
* breder en vaker lacht.
* rustiger wordt bij papa en mama dan bij vreemden.
* jou en anderen zeer geïnteresseerd bestudeert, vooral vóór en na de voedingen.
* zijn hoofd iets beter onder controle heeft, zo lang je zijn lijfje stil houdt.
* het prettig vindt om tegen je schouder aan te liggen of om te zitten terwijl je zijn onderarmpjes vasthoudt.
* zijn hoofd optilt en zijn armen omhoog duwt als hij op zijn buikje ligt.
* soms per ongeluk van zijn buik op zijn rug rolt.
* zijn lichaamshouding rechter wordt en hij zijn handen vaker open houdt.
* per ongeluk, door om zich heen te tasten, zijn eigen handen aanraakt en vasthoudt.

Vooruitblik: Nu de sporen van de geboorte verdwijnen, zal je baby steeds meer op een modelbaby gaan lijken. En zo zal hij zich ook gaan gedragen, met lachjes, veel gepraat over en weer en opgetogen gewiebel als hij je ziet. Steunend op zijn armen, zal hij zich al snel een stukje kunnen oprichten, zodat hij ziet hoe je door de kamer loopt.

4 maanden

Je vier maanden oude baby maakt veel vrolijke, gorgelende babygeluidjes en lacht naar alles in zijn omgeving. Hij vermaakt zich kostelijk en leert er ook nog van. Dus speel maar lekker met hem! Hij leert wat zijn handen doen en wat hij ermee kan vasthouden, maar het liefst speelt hij toch met jou.

Met 4 maanden zal je baby waarschijnlijk:

* zijn hoofd kunnen optillen als hij op zijn onderarmen of zelfs op zijn handen steunt.
* zelf zijn hoofd al recht kunnen houden als hij in een zittende houding wordt ondersteund.
* je met zijn ogen door de kamer heen kunnen volgen.
* weten hoe hij je aandacht kan trekken door te huilen, iets te laten vallen of zelfs door een namaakhoestje te produceren.
* op voorwerpen slaan en reikt hij soms naar dingen die hij probeert te pakken. Als hij iets vastpakt, zal hij ermee schudden of het in zijn mond stoppen. Als hij het loslaat, gaat dat per ongeluk en zal hij verbaasd zijn.
* zijn handen heel interessant vinden. Hij zal erop slaan, ze aanraken en soms alleen maar naar ze kijken.
* veel kwijlen. Zijn speelgoed zal niet droog blijven en jij ook niet. Maar zijn tanden komen waarschijnlijk nog niet door.
* je stem herkennen en wordt hij in ieder geval voor een ogenblik rustig als je vanuit een andere kamer naar hem roept.
* zelf in slaap kunnen vallen, als je een bedritueel invoert en hem een knuffel of een dekentje geeft dat vertrouwd is.

Vooruitblik: Nu je baby bijna een half jaar oud is, ontwikkelt hij zich zowel lichamelijk en emotioneel als cognitief snel. Je vermogen om met hem mee te veranderen, vormt een garantie voor zijn blijvende gezondheid en geluk.

6 maanden

Baby's van deze leeftijd groeien nog steeds snel. Bij een leeftijd van 6 maanden kan je baby al (bijna) rechtop zitten en wordt zijn rug rechter. Dit is voor hem een nieuw perspectief, en hij geniet ervan! In zijn rol van eersteklas ontdekkingsreiziger, is zijn meest vertrouwde stuk gereedschap zijn mond. Een stuk speelgoed overbrengen van de ene hand naar de andere is ook een nieuwe vaardigheid, die hem helpt iets over zijn omgeving te leren.

Met 6 maanden zal je baby waarschijnlijk:

* kunnen glimlachen, hardop lachen en gillen.
* je plagen door dingen te laten vallen en weg te gooien en door geluiden te maken om een reactie van je uit te lokken.
* al (bijna) zelf rechtop kunnen zitten. Hij kan zich optrekken aan het meubilair om rechtop te gaan staan.
* dingen kunnen overpakken van de ene hand in de andere.
* bijna alles in zijn mond stoppen.
* ba en da zeggen en brabbelen om met je te praten.
* hij zijn eerste tandje(s) krijgen.
* zich naar geluiden die hij hoort toedraaien.
* zichzelf kunnen troosten.
* van zijn buik op zijn rug kunnen rollen en weer terug.
* meer op zijn hoede zijn voor vreemden.

Vooruitblik: Voordat je het weet heeft je baby een manier gevonden om zich voort te bewegen. En als dit eenmaal lukt, wordt het zijn nieuwe obsessie. Als het zover is, zal je op zijn veiligheid moeten letten. Nu je baby zijn eerste vaste voedsel krijgt, zal je ook moeten opletten dat hij zich niet verslikt.

9 maanden

Je baby van 9 maanden is steeds onderweg. Hij ontdekt, onderzoekt en experimenteert. Hij vindt het heerlijk om de hele tijd voorwerpen te verbergen en verstoppertje te spelen, omdat hij nu in staat is om zich dingen te herinneren die hij niet voor zich ziet. Zoals je je misschien wel kunt voorstellen, kunnen deze nieuwsgierigheid en dit denkvermogen je baby een heleboel narigheid bezorgen. In deze fase moet je hem voortdurend in de gaten houden, voor zijn veiligheid en om hem te verzekeren van je liefde. Op deze leeftijd realiseren ouders zich hoe sterk de persoonlijkheid van hun baby werkelijk is en hoe graag hij overal deelgenoot van wil zijn.

Met 9 maanden zal je baby waarschijnlijk:

* behoorlijk goed kunnen zitten, zonder dat hij wordt ondersteund, en kan hij zich vanuit zijn zittende positie alle kanten op bewegen. Hij kan met speelgoed spelen terwijl hij zit.
* zich op een of andere manier kunnen voortbewegen, kruipend of schuifelend op zijn billen. Sommige baby's kruipen nooit, maar kunnen zich toch op de een of andere manier verplaatsen.
* zich kunnen optrekken totdat hij staat. Soms kan hij dan niet meer terug. (Hij zal al snel leren om zich op zijn billen te laten zakken.)
* kleine dingen kunnen oppakken tussen duim en wijsvinger en dat doet hij ook. (Je kunt er zeker van zijn dat hij ieder klein dingetje zal vinden dat op het tapijt valt of onder de tafel rolt.)
* zijn wijsvinger kunnen gebruiken om naar dingen te prikken, zoals schakelaars, knopjes en stopcontacten.
* je voortdurend in het zicht willen hebben. Als hij aan het spelen is, zal hij steeds opkijken om te controleren of je er nog bent. Hij raakt waarschijnlijk in paniek als je uit zijn gezichtsveld verdwijnt. Je baby zal vreemden en zelfs mensen die hij kent met wantrouwige blikken of angstkreten begroeten. Vergeet niet dat hij niet onbeleefd wil zijn. Hij is zich alleen heel erg bewust van het verschil tussen zijn familie en vertrouwde verzorgers en mensen die minder bekend zijn.
* een goede, brabbelende imitatie van praten geven. Je zult hem zelfs af en toe papa en mama horen zeggen. Je enthousiaste reactie hierop maakt hem duidelijk dat dit bijzondere woorden zijn.
* zijn eigen naam en bepaalde woorden herkennen, en zeer geïnteresseerd zijn als mensen in zijn omgeving met elkaar praten. Hij leert kortom een nieuwe taal.
* zijn eerste tandjes krijgen, meestal de snijtanden onder en boven.
* weer 's nachts wakker en lastig worden. Dat komt doordat hij 's nachts andere mensen mist, en ook alle leuke dingen die hij overdag gedaan heeft.
* langer tevreden zijn als hij alleen maar wordt vastgehouden en geknuffeld. Hij wil worden neergezet en betrokken worden bij alles wat er om hem heen gebeurt.
* voor zover hij dat kan zelf proberen te eten. Dingen die hij met zijn vingers kan eten en speciale bakjes hiervoor zijn in dit stadium heel interessant, vooral nu hij met twee vingers kan grijpen.
* nieuwe manieren ontwikkelen om lawaai te maken en lastig te zijn. Hij gooit, slaat en schudt met dingen en haalt zijn speelgoed uit elkaar. Als mama of papa in de buurt is om alles weer terug te brengen, wordt het alleen maar leuker.

Vooruitblik: Spelen wordt in de komende maanden steeds interessanter voor je baby, omdat hij iedere dag weer nieuwe vaardigheden leert. Hij is voortdurend in beweging en kan misschien al een echt woord zeggen. Je baby zal je de hele dag vermaken. Hij zal ook steeds meer een eigen mening krijgen en die steeds meer duidelijk willen maken.

1 jaar

Eén jaar oud! Je baby zal niet lang meer baby blijven. Maar zelfs nu hij steeds ondernemender en onafhankelijker wordt, heeft hij je meer nodig dan ooit tevoren.

Hij is in deze fase jaloers op alles wat je aandacht krijgt. Hij kan luidkeels protesteren als andere mensen tegen je praten, of zelfs als je de was doet. Dit geeft aan hoezeer hij aan je gehecht is.

Bij een leeftijd van één jaar:

* kan je dreumes gaan staan door zich ergens aan vast te houden en zich op te trekken. Maar hij kan waarschijnlijk nog niet lopen. De meeste kinderen gaan pas lopen als ze ongeveer 13 maanden oud zijn. Het schuifelen langs meubels verandert langzaam maar zeker in echt lopen. Het zal al snel de favoriete manier van voortbewegen van je dreumes worden, en hij zal daarbij misschien ook al iets kunnen dragen.
* zal je dreumes meer builen en blauwe plekken krijgen. Dit komt doordat hij heel erg zijn best doet om zich voort te bewegen, terwijl hij nog niet zoveel coördinatie heeft.
* probeert je dreumes voorwerpen te benoemen, terwijl hij ze aanwijst. Dit hoeft niet noodzakelijkerwijs te gebeuren met een woord dat je kent. Hij zal evengoed zijn eigen zelfbedachte woordjes als bekende woorden, zoals zijn naam of de namen van voorwerpen in zijn omgeving, uitproberen.
* luistert je dreumes aandachtig en kijkt hij alsof hij gesprekken kan volgen. Hij zal er af en toe zelfs tussenkomen met een fantasievolle eigen bijdrage.
* kan je dreumes het woord nee in verband brengen met een verboden activiteit, maar kan hij daar misschien nog niet mee ophouden en zijn gedachten op iets anders richten.
* kan je dreumes dingen op elkaar stapelen, waardoor spelen nog leuker wordt.
* wordt zijn interesse in eten mogelijk wat minder, omdat hij niet zo snel meer groeit en omdat hij het druk heeft met andere bezigheden, zoals leren lopen.
* stopt een dreumes graag dingen in andere dingen en vindt hij het leuk om met water te spelen.

Vooruitblik: Naarmate je 1 jaar oude kind groter wordt, zal hij vechten voor meer onafhankelijkheid en zal hij misschien zijn eerste driftaanvallen krijgen. Deze nieuwe ontwikkeling stelt je voor moeilijkheden, omdat je zijn pogingen om onafhankelijker te worden wilt steunen, maar hem ook wilt leren waar de grenzen liggen.

18 maanden

In de eerste helft van zijn tweede levensjaar, heeft je kind je nog steeds heel hard nodig. Maar hij probeert ook onafhankelijk te zijn. Hij zal zijn eigen grenzen uitproberen, maar ook die van jou. Ook terwijl je dreumes voor zijn onafhankelijkheid opkomt, zal hij nog altijd vertroeteld willen worden. Dit verwart hem en hij zal soms dubbele boodschappen uitzenden. Hij kan gefrustreerd raken en driftaanvallen krijgen, maar wees geduldig en vergeet niet hoe moeilijk het voor hem is om al deze dingen te doorgronden.

Laat je dreumes zo veel mogelijk dingen zelf doen. Laat hem zelf eten en dingen benoemen en aanwijzen. Het benoemen van alle delen van iemands gezicht vindt hij steeds weer heel opwindend. Help hem de voorwerpen in zijn omgeving een naam te geven.

Het is belangrijk dat de omgeving van je dreumes veilig is, zodat hij die ongehinderd kan onderzoeken. Hij leert veel van zijn spel. Hoe meer hij speelt en onderzoekt, hoe beter dit is voor zijn geestelijke ontwikkeling. En hij heeft nog altijd voortdurend toezicht nodig.

Bij een leeftijd van 18 maanden:

* wil je dreumes heel graag zijn eigen spulletjes hebben en houden.
* wil je dreumes lopen, klimmen en dingen duwen, voor zover dat binnen zijn vermogen ligt.
* kan je dreumes voorwerpen neerzetten en opnieuw rangschikken.
* zal je dreumes tegen vrijwel alles nee zeggen.
* is hij erg verlegen, of zelfs angstig, tegenover vreemden.
* kan je dreumes dingen dragen terwijl hij loopt. Hij kan zich misschien al omdraaien terwijl hij staat.

Vooruitblik: Als je dreumes de tweede helft van zijn tweede jaar ingaat, zal je zien dat zijn woordenschat en zijn fantasie toenemen.

2 jaar

Dreumesen van twee zijn erg druk en hun spel is behoorlijk ingewikkeld. Ze besteden het grootste deel van de tijd dat ze spelen aan fantasie en verbeelding.

Je tweejarige speelt nu waarschijnlijk langere perioden aan één stuk dan voorheen. Hij speelt korte verhaaltjes na en kan met meer dan één speeltje tegelijk spelen. Hoewel sommige van de verhalen die hij bedenkt heel fantasievol zijn, houdt hij toch van orde in zijn wereldje.

Je dreumes raakt nu zijn babybuikje kwijt. Hij kan gemakkelijker en harder rennen en lopen dan voorheen. Hij vindt het heerlijk om mensen in zijn omgeving na te doen. Zo neemt hij de goede en de slechte dingen over, ook scheldwoorden!

Als hij twee jaar oud is:

* begrijpt je dreumes dubbele commando's, zoals 'ga naar je kamertje en haal je jas'.
* kan je baby woorden samenvoegen tot zinnetjes van twee of drie woorden, zoals 'mama auto gaan' of 'wil koekje'.
* kan je dreumes zonder veel hulp de trap op en af lopen (maar moet hij nog wel in de gaten gehouden worden).
* gebruikt je dreumes woorden om uitdrukking te geven aan zijn gevoelens.
* vertelt je dreumes verhaaltjes over echte en denkbeeldige gebeurtenissen.
* kan hij voorwerpen in volgorde zetten, in een rij, of binnen in andere dingen, en kan hij ze op hun plaats zetten.
* kan je dreumes op muziek bewegen en vindt hij het leuk om op het ritme te bonzen, te tikken of te stampen.
* kan je dreumes zelf in en uit een stoel klimmen.
* kan je dreumes rennen, en zal hij misschien zelfs liever rennen dan lopen.
* kan je dreumes helpen bij het aankleden, door dingen over zijn hoofd te trekken en zijn schoenen aan te trekken (zij het niet altijd aan de goede voet).
* kan je dreumes plaatjes herkennen in een boek.

Daarnaast zal je twee jaar oude dreumes:

* heel erg zijn best doen om als een volwassene te eten.
* weten hoe hij iets van je gedaan kan krijgen.
* op allerlei prachtige manieren blijk geven van zijn liefde.
* beter te hanteren zijn en voorspelbaarder dan een half jaar geleden.
* nee zeggen als eerste reactie op iedere vraag, of zal hij je verzoeken helemaal negeren. Maar als je hem een keuzemogelijkheid biedt, zal zijn verzet waarschijnlijk afnemen.
* nog altijd goed in de gaten gehouden moeten worden, ondanks zijn ontluikende onafhankelijkheid.

Vooruitblik: Let het komende half jaar op de grotere taalvaardigheid en het nog fantasievollere spel van je dreumes. Op deze leeftijd gaat zindelijkheidstraining meestal een rol spelen.

3 jaar

Peuters van drie zijn betoverende wezentjes! Ze reizen hun magische wereld in en uit en ze dragen dat gevoel van verwondering en plezier over op iedereen in hun omgeving. Tegelijkertijd brengt het speciale uitdagingen met zich mee om ze gezond te houden en hun veiligheid te waarborgen.

Als hij drie jaar is:

* kan je peuter zichzelf redelijk goed aankleden, zolang je de keuze aan kledingstukken maar beperkt houdt. Wees niet verbaasd als hij zich steeds weer wil verkleden; hij vindt het leuk!
* begrijpt je peuter al honderden woorden en kan hij korte zinnen maken. Vreemden begrijpen hem vaker wel dan niet.
* kan je peuter de meeste voorwerpen uit zijn dagelijks leven, maar ook een aantal lichaamsdelen en een paar kleuren benoemen.
* kan je peuter zijn naam, zijn leeftijd en zijn geboortemaand noemen en kan hij zeggen of hij een jongen of een meisje is.
* begrijpt je peuter tegenstellingen, zoals groot en klein en blij en verdrietig.
* kan je peuter wat krabbelen en kan hij misschien een ruwe schets maken van een mens die er uitziet als een kikkervisje.
* kan je peuter springen, huppelen en een bal wegschieten met allebei zijn voeten.
* kan je peuter onderhandelen met andere kinderen en met volwassenen. Dit is natuurlijk een vooruitgang, maar het kan je leven ook moeilijker maken, omdat allerlei dingen nu onderwerp zijn van discussie.

Daarnaast zal je drie jaar oude peuter waarschijnlijk:

* een enorm scala aan rollenspelen spelen, terwijl hij probeert te ontdekken wie hij werkelijk is. Of hij nu een jongen of een meisje is, hij zal dol zijn op verkleedpartijen, waar hij veel van leert.
* veel dromen en nachtmerries hebben, als zijn geest probeert de spanningen van de dag te verwerken.
* zich zeer bewust zijn van sekseverschillen en geïnteresseerd zijn in geslachtsdelen.

Vooruitblik: Naarmate je driejarige peuter het komende jaar verder groeit, zal hij steeds onafhankelijker worden. Met vriendjes spelen en andere activiteiten vullen zijn dag in belangrijke mate. Voor jou betekent dit dat je te maken krijgt met de peuterspeelzaal of een kinderdagverblijf, voor zover hij daar nog niet naartoe ging, en dat je hem verder begeleidt op de weg naar gezondheid en veiligheid.